Verjaring… in het recht zijn de verjaardagen meestal geen feestje.

Gepubliceerd op: 05-07-2016

Verjaardag In de regel is een verjaardag een feestelijke dag. Een moment om terug te kijken op het voorgaande jaar en na te denken over het komende jaar. Iemands geboortedag wordt na het verstrijken van ieder jaar de verjaardag genoemd. De meeste mensen staan er maar weinig bij stil dat we continue aan het verjaren zijn. Maar één keer per jaar is het dan zo ver dat er wat meer aandacht wordt geschonken bij de tijd die is verstreken. Dat bewuste gevoel van het verstrijken van de tijd is zeker ook aanwezig bij de overgang van Oudejaarsdag naar Nieuwjaarsdag. Om precies twaalf uur ’s nachts is de overgang van het oude naar het nieuwe jaar bijna voelbaar.

Verjaren Opmerkelijk is dat het in de wet op verschillende plaatsen ineens over verjaardagen gaat. Het gaat dan bijvoorbeeld over de verjaardag van een vordering. Dat klinkt wat bijzonder maar toch is dat waar het op neerkomt. Wanneer bijvoorbeeld een factuur wordt “geboren” begint het tellen van de verjaardagen direct te lopen. Zo lang de factuur niet is betaald heeft degene die de factuur heeft verzonden een vordering. Maar waar de verjaardag van een persoon in de regel iets feestelijks in zich draagt is dat bij de verjaardagen van een factuur van een heel andere orde.

Termijn Wanneer we het voorbeeld van een factuur aanhouden staat bij voorbaat vast dat die factuur niet een erg lang leven is beschoren. Op de vijfde verjaardag van een factuur dooft hij onherroepelijk uit als er vooraf niet is ingegrepen. De vordering die de factuur vertegenwoordigt gaat in rook op.

Stuiten Als het om een vordering gaat geeft de wet de mogelijkheid van stuiting. Daar houdt de vergelijking met onze verjaardagen wel een beetje op. Met een stuitingsbrief kan er namelijk voor gezorgd worden dat de lopende verjaardagen van een factuur met dezelfde termijn wordt verlengd. Vanaf de datum van een stuitingsbrief, als die volgens de wettelijke regels is opgesteld, komt er in het geval van een factuur ineens vijf jaar bij. Gaat het niet om een factuur maar bijvoorbeeld om het vorderen van een schadevergoeding (stel voor dat u precies op uw verjaardag uw been breekt omdat een onoplettende fietser u op het zebrapad omver rijdt) dan verlengt een stuitingsbrief de termijn van 5 jaar maar met zes maanden en zal er binnen die tijd een procedure gestart moeten zijn bij de rechter.

Vonnis Wanneer een factuur onbetaald blijft is er de mogelijkheid om via een gerechtelijke procedure de vordering te laten vastleggen in een vonnis. Die vordering krijgt dan ineens een grote hoeveelheid jaren aan de houdbaarheid toegevoegd. De wet bepaalt dat er vanaf de datum van het vonnis ineens twintig verjaardagen bijkomen. Met stuitingsbrieven kan die termijn na twintig jaar ook nog eens iedere keer met vijf jaar worden verlengd. De kracht van een vonnis moet dus niet onderschat worden.

Verval In de wet komen op allerlei plaatsen bepalingen voor die aangeven hoeveel verjaardagen er nodig zijn om een nieuwe rechtssituatie in het leven te roepen. Een bijzondere categorie daarbij zijn de vervaltermijnen. Bij een vervaltermijn komt na het verstrijken van het benodigd aantal verjaardagen een onherroepelijk einde aan de betreffende vordering. Er is bij een vervaltermijn zelfs geen ruimte voor stuiting. Vooral in de nieuwe Wet Werk en Zekerheid (waar het compleet vernieuwde arbeidsrecht is geregeld) komen veel vervaltermijnen voor en dan vaak ook nog eens heel korte van maar twee maanden. Wanneer u opbotst tegen verjaring of verval raakt u uw rechten kwijt met soms grote gevolgen. Onvrijwillig verlies van rechten is voor de rechthebbende over het algemeen geen reden om de kaarsjes op de taart aan te steken.

Zeker wanneer inhoudelijke discussies tussen partijen op gang komen vliegt de tijd voorbij. Voor u er erg in heeft zijn er weer een paar verjaardagen verstreken of struikelt u over een kort vervaltermijn. Daarom is het goed om bij vorderingen waar niet aan wordt voldaan deskundige hulp in te schakelen. Al is het maar om ervoor te zorgen dat iemand de verjaardagsperikelen van vorderingen een beetje in de gaten houdt en waakt voor uw rechten.

mr. M. van Hunnik